Την Κυριακή 9 Οκτωβρίου, η Δωδεκανησιακή Ομοσπονδία τέλεσε το καθιερωμένο Πανδωδεκανησιακό μνημόσυνο. Η ιεροτελεστία τελέστηκε στον καθεδρικό ναό της Αγίας Αικατερίνης στην Αστόρια της Νέας Υόρκης από τον αρχιμανδρίτη Απόστολο Κουφαλάκη, τον ιερέα Αναστάσιο Κουράκη και τον ιεροδιάκονο Χριστόδουλο Ροδίτη, όλοι Δωδεκανησιακής καταγωγής από τη Ρόδο, Νίσυρο και Πάτμο αντίστοιχα.

Παρευρέθησαν ο πρόεδρος της κοινότητας του Αγίου Δημητρίου και Αγίας Αικατερίνης Κώστας Ηλιάδης, η πρόεδρος της Δωδεκανησιακής Ομοσπονδίας Ματίνα Κουτσού με το Διοικητικό Συμβούλιο, τα προεδρεία των Δωδεκανησιακών συλλόγων με τους αντιπροσώπους τους και άλλοι Δωδεκανήσιοι και φίλοι Ομογενείς.

Τα τρία προηγούμενα μνημόσυνα ήταν αφιερωμένα στην μνήμη των αειμνήστων Δωδεκανησίων που υπηρέτησαν στην Δωδεκανησιακή Νεολαία, στο Εθνικό Δωδεκανησιακό Συμβούλιο, στην Δωδεκανησιακή Ομοσπονδία και στους 34, μέχρι τώρα γνωστούς Δωδεκανησίους που διέσχισαν τον Ατλαντικό ωκεανό πριν από το 1900 και άνοιξαν τον δρόμο της Δωδεκανησιακής μετανάστευσης στην Αμερική. Στο εφετινό μνημόσυνο προστέθηκαν και τα ονόματα των Δωδεκανησίων, που υπηρέτησαν με τις Αμερικανικές Ένοπλες Δυνάμεις στον Ισπανοαμερικανικό πόλεμο και στους δύο Παγκοσμίους πολέμους.

Ισπανοαμερικανικός πόλεμος

Το 1898, ο Νικόλαος Καραβοκυρός από την Κάλυμνο, πήρε μέρος στο Ισπανοαμερικανικό πόλεμο, πολέμησε στην Κούβα με τις Αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις, υπό τον αργότερα πρόεδρο της Αμερικής, Theodore Roosevelt, και ίσως είναι ο μόνος Ελληνοαμερικανός που συμμετείχε σ` αυτόν τον πόλεμο. Δεν είναι γνωστό πότε και πως έφτασε στην Αμερική, τον βρίσκουμε αργότερα στο Tarpon Springs όπου απέθανε το 1945.

Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος

Ο Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος έδωσε στους ομογενείς την ευκαιρία να αγωνιστούν με τις Αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις και να αποδείξουν ότι, ήταν διατεθειμένοι να κάμουν την ύστατη θυσία, για την θετή τους πατρίδα. Πολλοί Έλληνες επέστρεψαν στην Ελλάδα για να εκπληρώσουν τις στρατιωτικές τους υποχρεώσεις, οι Δωδεκανήσιοι δεν είχαν τέτοια επιλγή τεχνικά ήταν Οθωμανοί υπήκοοι και θα έπρεπε να υπηρετήσουν στον Τουρκικό στρατό. Προτίμησαν να καταταγούν στον Αμερικανικό στρατό και για έναι ακόμη σημαντικό λόγο. Ήθελαν να βρεθούν στο πλευρό της Αμερικής που ήταν υπέρ της αυτοδιάθεσης των λαών και ήλπιζαν πως σαν αντάλλαγμα θα αποκτούσαν την εθνική τους αποκατάσταση.

Σε εκατοντάδες ανέρχονται οι Δωδεκανήσιοι που υπηρέτησαν με τις Αμερικανικές ένοπλες δυνάμεςι στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο. Σχεδόν όλοι τους υπηρέτησαν στο Δυτικό μέτωπο και αρκετοί έδωσαν την ζωή τους για τη θετή τους πατρίδα. Ορισμένοι απ` αυτούς βρίσκονται θαμμένοι στο Arlington National Cemetery. Τα οστά του Εμμανουήλ Νιοτή, έφεραν οι Αμερικάνοι στην Κάρπαθο και τα έθαψαν κοντά στον Μητροπολιτικό ναό. Πολλοί τραυματίστηκαν, από ασφυξιογόνα αέρια και υπέφεραν σε όλη τους τη ζωή.

Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος

Ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος υπήρξε καθοριστικός για την τύχη του Ελληνιισμού της Αμερικής. Η Ιταλική εισβολή και η ηρωική αντίσταση των Ελλήνων ξεσήκωσε θαυμασμό στην Αμερική όπως και σ` όλον τον κόσμο. Η δόξα της Ελλάδας είχε αντίκτυπο στους Έλληνες της Αμερικής. Η είσοδος της Αμερικής στον πόλεμο, υπήρξε καμπή για τους Ελληνοαμερικάνους που - ευσυνείδητοι Αμερικανοί πολίτες πλέον - θέλησαν να εκφράσουν την αγάπη και την αφοσίωση τους στην νέα τους πατρίδα, με όποιο τρόπο επέτρεπαν ή επέβαλαν οι περιστάσεις.

Έτσι, οι γιοί των κάποτε περιφρονητέων μεταναστών μπήκαν στις ένοπλες δυνάμεις της Αμερικής, με ενθουσιασμό αποφασισμένοι να υπερασπιστούν και των δύο τους πατρίδων τις υψηλές ιδέες, της Ελευθερίας και της Δημοκρατίας. Ιδιαίτερα οι Δωδεκανήσιοι της Αμερικής πίστεψαν ότι μόνο η νίκη των Συμμάχων μπορούσε να φέρει την απελευθέρωση και την εθνική αποκατάσταση της Δωδεκανήσου.

Περισσότεροι από χίλιο Δωδεκανήσιοι κατετάγησαν στις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις και πήραν μέρος σε πολλά πολεμικά μέτωπα. Υπηρέτησαν στον στρατό, στην αεροπορία, στο ναυτικό και στο πεζοναυτικό. Πήραν μέρος στις αποβάσεις στη Βόρειο Αφρική, στη Σικελία, στο Salernno, στο Anzio και στη Νορμανδία και πολέμησαν στην Ευρώπη.

Άλλοι Δωδεκανήσιοι συμμετείχαν στην προέλαση των Αμερικανών από την Hawaii μέχρι τα πρόθυρα της Ιαπωνίας, και πήραν μέρος στις φονικές μάχες του South Pacific και την Okinawa και σε πολλές άλλες πολεμικές επιχειρήσεις. Ορισμένοι Δωδεκανήσιοι υπηρέτησαν στο Greek Bettalion και στη μυστική υπηρεσία OSS και έδρασαν στην Ανατολική Μεσόγειο, στην Αδριατική και στα Βαλκάνια. Αρκετοί απ` αυτούς έδωσαν τη ζωή τους στον κοινό αγώνα, με την πεποίθηση ότι η θυσία τους θα συντελούσε στην απελευθέρωση της ιδιαίτερης πατρίδας τους.

Λίγοι πια, από τους Δωδεκανησίους που πολέμησαν στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο με τις Αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις βρίσκονται σήμερα εν ζωή. Για αυτούς τελέστηκε δέηση υπερ υγείας. Μεταξύ αυτών που παρευρέθηκαν στην ιεροτελεστία και στην δεξίωση ήταν ο βετεράνος Στέλιος Τριαντάφυλος από την Τήλο, που πολέμησε στο πολεμικό θέατρο του Ειρηνικού στο South Pacific με την στρατιά του Mac Arthur.

Μανώλης Κασιώτης

Πηγή: Ροδιακή